تحلیل راهبرد محیط خارجی کسب و کار در عمان
نویسنده: دلآرام میرزاآقا ترقیخواه، تحلیلگر کسبوکار و متخصص تحقیقوتوسعه
پیشگفتار
کشور عمان، با رهبری سلطان هیثم بن طارق، دارای یک سلطنت مطلقه است. سلطان هیثم در سال 2020 و پس از مرگ سلطان قابوس، بنیانگذار عمان مدرن، به قدرت رسید.
کشور عمان در حال حاضر روابط دیپلماتیک پیچیدهای با کشورهای همسایه و قدرتهای جهانی دارد. این کشور به عنوان یک میانجی منطقه ای شناخته میشود و همواره در تلاش است تا نقشی بی طرفانه را در مناقشات منطقه ای ایفا کند و به تقویت روابط با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، به ویژه عربستان سعودی و قطر، و دیگر قدرتهای جهانی بپردازد. همچنین، این کشور تلاش میکند تا با جذب سرمایه گذاری خارجی، اقتصاد خود را متنوع تر کند.
در سطح داخلی، عمان تحت رهبری سلطان هیثم با چالشهای اقتصادی و سیاسی گوناگون روبه رو است و به آرامی به سوی اصلاحات سیاسی در حرکت است. یکی از اهداف اصلی سلطان هیثم کاهش کسری بودجه و تنوع بخشیدن به منابع درآمدی کشور است. وی از طریق سرمایه گذاری در انرژی های تجدیدپذیر و پروژه هایی بزرگ مانند مزرعه خورشیدی ابری، که بزرگترین پروژه تجدیدپذیر عمان به شمار میآید، سعی در رسیدن به این اهداف دارد.
حکومت سلطان هیثم بر اصلاحات ساختاری در دستگاه دولتی نیز تأکید دارد. این حکومت برنامه ای برای دیجیتالی سازی فرآیندهای دولتی تدوین کرده است. با این حال، همچنان برخی از کسب وکارها از پیچیدگی های اداری و هزینه های بالای دریافت مجوزها شکایت دارند.
گذشته از این، کُندی سرعت اصلاحات سیاسی در عمان، اعتراضات جوانان عمانی را برانگیخته است و جوانان عمانی خواستار مشارکت بیشتر در تصمیم گیری های سیاسی هستند. از این روی، کشور عمان نیز مانند بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس، دستخوش اعتراضات مردمی شده است.
اعتراضات در عمان از سال 2011 و همزمان با موج بهار عربی تحت تأثیر مصر و تونس، شروع شد. معترضان عمانی که درصد بیشترشان را جوانان تشکیل میدادند، خواستار وقوع اصلاحات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی گسترده در عمان بودند. بیکاری، فساد و نیاز به فرصتهای شغلی بیشتر، از دلایل اصلی این نارضایتی ها بود. این اعتراضات در شهرهای مسقط، صحار و صلاله به اوج خود رسید، به طوریکه پلیس از گلوله های پلاستیکی و آبپاش برای متفرق کردن معترضان استفاده کرد و تعداد زیادی از فعالان را بازداشت کرد.
اعتراضات بعدی مردم عمان در سال 2021 رخ داد. این اعتراضات بیشتر بر مسائل اقتصادی و بیکاری متمرکز بود. جوانان بیکار و کارگرانی که از کار اخراج شده بودند، خواستار ایجاد فرصتهای شغلی جدید و بهبود شرایط زندگی بودند. اعتراضات در چندین منطقه از جمله صحار، صلاله و عبری رخ داد و در برخی از موارد به خشونت کشیده شد. تعداد زیادی از معترضان در این سال، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
از اعتراضات سال 2023 در عمان اطلاعاتی دقیق و قابل استناد در دسترس نیست. اما به نظر میرسد که همچنان مسائل اقتصادی و بیکاری از دلایل اصلی نارضایتی های جوانان عمانی در این اعتراضات بوده باشد. شدت اعتراضات در این سال، در مقایسه با سالهای گذشته کمتر بوده است؛ اما جوانان عمانی همچنان خواستار اصلاحات سریعتر و بهبود شرایط زندگی هستند.
دولت در پاسخ به مجموع این اعتراضات، برنامه هایی برای ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش مشارکت عمانیان در نیروی کار اعلام کرده است. با این حال، اخبار حاکی از آن است که بسیاری از جوانان هنوز بر این باورند که اصلاحاتِ اِعمال شده کافی نیست و تغییرات بیشتری لازم است.
گذشته از اعتراضات، سلطان هیثم با چالشهای بزرگ دیگری نیز روبه روست که شامل تنوع بخشی به اقتصاد وابسته به نفت و گاز عمان، ایجاد فرصتهای شغلی برای جمعیت جوان و اجرای سریعتر اصلاحات سیاسی و جذب سرمایه گذار است. توانایی دولت در مدیریت چالشها، واکنش آن به اعتراضات و توانایی در اجرای اصلاحات مؤثر، تعیین کننده ثبات آینده عمان خواهد بود.
یکی از انواع حکومت های تمامیت خواه با پادشاهی است که در آن شخص پادشاه تا زمان مرگ حکومت میکند و پس از خود نیز جانشین انتخاب میکند. در این روش حکومتی، هیچ حق انتخابی برای مردم وجود ندارد.